Reklam Alanı

Yeni Eleştiri


Rus Biçimciliği, Yeni Eleştiri ve Yapısalcılık esere dönük kuramlar oldukları için biçimci sayılırlar, çünkü bunlara göre sanat eserini diğer yapıtlardan ayıran özellik, dış dünya ile, sanatçı ile ya da okurla olan ilişkisinde değil eserin kendi dü­zeninde yani biçiminde bulunur.

Gerçi zaman bakımından Rus Biçimciliği ötekilerden önce gelir, ama Yapısalcılık ile aralarında yakın bir bağ olduğu için biz bu ikisini Yeni Eleştirimden sonraki iki bölümde ele ala­cağız.

Yeni Eleştiri (New Criticism) adını alan Anglo-Amerikan biçimciliği 1930’larda başladı ve yakın zamana kadar etkinli­ğini sürdürdükten sonra 1960'larda hızını kaybetti. Yansıtma Kuramının tam karşı kutbunda yer alır Yeni Eleştiri. Birincisi yaşamla sanat arasında sıkı bir bağ bulurken, biçimciler, sa­natla yaşamı birbirinden koparmadan sanatı gerçek anlamıyla tadamayacağımızı ileri sürerler. Onlarca, sanatın kendine özgü bir dünyası olduğunu inkâr etmek, onu hayatla ilişkili saymak, hayattaki diğer yaşantılar ve değerlerle karıştırmak, sanatı soy­suzlaştırmaktır.

Estetik yaşantıyı ve onu meydana getiren eserlerdeki sa­nata özgü biçimi hayattaki diğer duygular ve yapıtlardan büs­bütün başka şeyler olarak gören bir kuram elbette ki resim ve müzik alanında savunabildiği bu sanat görüşünü edebiyata uygulamakta güçlük çekecektir. Resimde konuyu kaldırabilir, bir halıya ya da çiniye bakar gibi bakabiliriz ona. Çünkü renk­ler, çizgiler ve tonlar, sözcükler gibi bir şeye işaret etmezler, anlam taşımazlar. Ama edebiyattan sözcükleri ve dolayısıyla anlamı atamayacağımıza göre, konu ya da içerik dediğimiz şeyi nasıl yok edebiliriz?

Hiç yorum yok:

Blogger tarafından desteklenmektedir.